Έχεις "ιδέα" από γουρούνι; (Η "θεωρία των ιδεών")

Ο Πλάτωνας ασχολήθηκε συστηματικά με τη σχέση ανάμεσα σε αυτό που είναι αιώνιο και αναλλοίωτο, και σε κείνο που "περνάει και φεύγει".
Πίστευε πως όσα βλέπουμε, όλα όσα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας στον κόσμο αυτό, είναι παροδικά και μεταβλητά. Είναι φτιαγμένα από ύλη, και η ύλη φθείρεται με το πέρασμα των χρόνων.
Ταυτόχρονα, όμως, όλα όσα βλέπουμε κι αισθανόμαστε είναι φτιαγμένα με βάση κάποιο "πρότυπο", κάποιο "καλούπι", μια "διαχρονική μορφή" που παραμένει αιώνια και σταθερή.
Με άλλα λόγια, πίσω από τον "κόσμο των αισθήσεων" υπάρχει μια άλλη πραγματικότητα που αποτελείται από τα αιώνια πρότυπα όλων των πραγμάτων και των φαινομένων που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας.
Κι αυτές οι μορφές των προτύπων (ο Πλάτων τις ονόμασε "ιδέες") είναι απολύτως τέλειες, ασύγκριτα ωραιότερες απ' τα ατελή και φθαρτά τους αντίγραφα.
Αποτελούν τον "κόσμο των ιδεών".
Π.χ., πίσω απ' όλους τους ανθρώπους, τα άλογα και τα γουρούνια που βλέπουμε, κρύβεται η "ιδέα άνθρωπος", η "ιδέα άλογο" η "ιδέα γουρούνι"...

Άλλο φιλόσοφος κι άλλο σοφιστής!

Ο Σωκράτης δεν ασχολήθηκε με τα προβλήματα των "φυσικών φιλοσόφων". Δεν τον ενδιέφερε να ερμηνεύσει τα φυσικά φαινόμενα, ούτε αναζητούσε την αρχή των όντων.
Έμεινε προσηλωμένος στον άνθρωπο και στην ανθρώπινη κοινωνία και ζωή.
Γι' αυτό, και αιώνες αργότερα, ο Ρωμαίος φιλόσοφος Κικέρωνας έλεγε πως ο Σωκράτης κατέβασε τη φιλοσοφία απ' τα ουράνια στη γη, την έβαλε στα σπίτια μας και μας ανάγκασε να συλλογιστούμε για την ηθική και τη ζωή, για το καλό και το κακό...
Ο Σωκράτης, αν και σύγχρονος των σοφιστών, είχε πολλές διαφορές μ' αυτούς.
Ο ίδιος ήταν "φιλόσοφος", δηλαδή φίλος και εραστής της σοφίας. Προσπαθούσε να την κατακτήσει με πάθος...
Ο Σωκράτης δεν δεχόταν πληρωμή για τη διδασκαλία του. Οι σοφιστές, αντίθετα, ζητούσαν αμοιβή για τις "εντυπωσιακές" γνώσεις και ιδέες τους.
Ο αληθινός φιλόσοφος-δάσκαλος προσπαθεί να μελετήσει και να καταλάβει τα πράγματα μαζί με τους μαθητές του. Ο σοφιστής νομίζει πως ξέρει ένα σωρό πράγματα και προσπαθεί να τα χώσει στο κεφάλι των μαθητών του.
Οι σοφιστές νόμιζαν πως τα ήξεραν όλα, παρίσταναν τους παντογνώστες και καμάρωναν για τη "σοφία" τους.
Ο πραγματικός φιλόσοφος είναι αλλιώς. Ξέρει πως, κατά βάθος, οι γνώσεις του είναι ελάχιστες.
Τέτοιος ήταν και ο Σωκράτης. Ήξερε μονάχα ένα πράγμα: πως δεν ήξερε τίποτα! Και υπέφερε που ήξερε τόσα λίγα...

Σαν πολύ δεν μοιάζουν ο Σωκράτης κι ο Χριστός;

- Κανείς τους δεν κατέγραψε τη διδασκαλία του. Ό,τι ξέρουμε γι' αυτούς, μας το είπαν και έγραψαν οι μαθητές τους.
- Πίστευαν κι οι δυο πως μιλούσαν στο όνομα κάποιας άλλης, ανώτερης δύναμης!
- Προκαλούσαν τους ισχυρούς της κοινωνίας και κατέκριναν κάθε μορφή αδικίας και κατάχρησης εξουσίας!
- Ήταν κι οι δυο ιδιαίτερα ικανοί στην τέχνη της συζήτησης!
- Θυσίασαν τη ζωή τους για χάρη των πεποιθήσεών τους και προχώρησαν στο θάνατο με το κεφάλι ψηλά!

Η "μαμή" της γνώσης!

Ο Σωκράτης είχε "μανία" με τους ανθρώπους. Ήθελε να κινείται διαρκώς ανάμεσά τους, να τους βλέπει, να συζητά μαζί τους, να τους προβληματίζει.
Γι' αυτό και πού τον έχανες πού τον έβρισκες, δεν ξεκόλλαγε από την αγορά.
Οι φίλοι του που τον καλούσαν για περιπάτους στην εξοχή (στους σημερινούς Αμπελόκηπους) τους απαντούσε με ένα ... "τα χωράφια και τα δέντρα δεν έχουν τίποτα να μου διδάξουν"!
Ο Σωκράτης, σαν το Χριστό, δεν έγραψε ούτε μια λέξη. Όσα γνωρίζουμε γι' αυτόν τα έσωσαν οι μαθητές του, και κυρίως ο Πλάτωνας.
Ούτε του άρεσε να φεύγει απ' την πολυαγαπημένη του Αθήνα. Μόνο τρεις φορές πέρασε τα σύνορα, κι αυτές ως στρατιώτης για να συμμετάσχει σε εκστρατείες...
Ο Σωκράτης δεν δίδασκε, συζητούσε. Προτιμούσε να κάνει ερωτήσεις παρά να δίνει απαντήσεις.
Του άρεσε να φαντάζεται τον εαυτό του ως "μαμή". Τα παιδιά δεν τα γεννά η μαμή αλλά η μητέρα τους. Όμως η μαμή στέκεται δίπλα της και τη βοηθάει στη γέννα.
Έτσι κι ο Σωκράτης, θεωρούσε καθήκον του να βοηθάει τους ανθρώπους να "γεννήσουν" την ορθή γνώμη.
Γιατί η αληθινή γνώση έρχεται πάντα από μέσα μας, σαν το παιδί την ώρα της γέννας...

Αν ρωτούσαμε έναν σκύλο κι έναν ελέφαντα για το μέγεθος του ανθρώπου, θα παίρναμε την ίδια απάντηση;

Στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. η Αθήνα ήταν το πολιτιστικό κέντρο του κόσμου!
Το πολιτικό σύστημα της πόλης απαιτούσε τη γνώση και η γνώση τροφοδοτούσε τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Η "άμεση δημοκρατία" είχε ανάγκη από πολίτες μορφωμένους και κατόχους της ρητορικής τέχνης. Την ανάγκη αυτή έσπευσε να ικανοποιήσει ένα ολόκληρο ρεύμα περιπλανώμενων δασκάλων και φιλοσόφων, που άρχισε να συρρέει στην πόλη απ' όλον τον ελληνόφωνο χώρο.
Αποκαλούσαν τους εαυτούς τους "σοφιστές" και ζούσαν παραδίδοντας μαθήματα στους Αθηναίους.
Είχαν ταξιδέψει πολύ και γνώριζαν πολλά συστήματα διακυβέρνησης. Είχαν διαπιστώσεις πως τα ήθη, τα έθιμα, οι νόμοι και οι μύθοι των διαφόρων λαών είχαν σημαντικές διαφορές.
Οδηγήθηκαν έτσι στο συμπέρασμα πως όλα είναι σχετικά. Δεν υπάρχουν σταθερά κριτήρια για το τι είναι "δίκαιο" και "άδικο", και πως "ο άνθρωπος είναι το μέτρο των πάντων" δηλ. κάθε τι παίρνει το νόημά του σε σχέση με τις ανάγκες των ανθρώπων.
Ο Σωκράτης, αντίθετα, πίστευε πως υπάρχουν κάποιες αξίες σταθερές και απόλυτες, που ισχύουν παντού και πάντα.

Ένας "υλιστής" που δεν ήθελε τον περσικό θρόνο!

Ο Δημόκριτος πίστευε πως ο κόσμος αποτελείται από μικρά, αιώνια, αόρατα, άφθαρτα και αναλλοίωτα κομματακάκια, που τα ονόμασε "άτομα"!
Η λέξη "άτομο" σημαίνει αυτό που δεν μπορεί να κοπεί, να χωριστεί σε μικρότερα κομμάτια.
Υπάρχουν αμέτρητα είδη ατόμων, έλεγε ο Δημόκριτος. Γι' αυτό και μπορούν να συνδυαστούν με αμέτρητους τρόπους για να φτιάξουν ένα σωρό πράγματα.
Όταν ένας οργανισμός πεθαίνει τα άτομα που τον αποτελούν σκορπίζονται και μπορούν να ενωθούν με άλλα άτομα και να αποτελέσουν ένα νέο σώμα.
Τα άτομα κινούνται ελεύθερα στο χώρο, αιωρούνται και μετατοπίζονται Είναι εφοδιασμένα με κάτι σαν "άγκιστρο" ή "θηλιά" για να πιάνονται μεταξύ τους και να χτίζουμε τα πράγματα που βλέπουμε γύρω μας...
Ακόμα κι η ψυχή του ανθρώπου αποτελείται από άτομα. Όταν ο άνθρωπος πεθαίνει, τα άτομα της ψυχής του σκορπίζονται προς κάθε κατεύθυνση και μπορούν να συγκροτήσουν μια άλλη ψυχή που γεννιέται εκείνη τη στιγμή! Αυτό σημαίνει πως η ψυχή του ανθρώπου, κατά τη γνώμη του, δεν είναι αθάνατη.
Πίσω από τα άτομα δεν κρύβεται καμία "δύναμη", "πρόθεση" ή "πνεύμα". Υπάρχουν μόνο τα άτομα και το κενό ανάμεσά τους. Κι επειδή πίστευε μονάχα στην ύλη, τον αποκαλούμε "υλιστή".
Αυτό δεν σημαίνει πως όλα γίνονται συμπτωματικά. Όλα υποτάσσονται στους αμετακίνητους νόμους της φύσης. Όλα όσα συμβαίνουν έχουν μια φυσική αιτία που βρίσκεται κρυμμένη μέσα στα ίδια τα πράγματα.
Κάποτε, μάλιστα, είπε πως προτιμάει ν' ανακαλύψει έναν απ' τους φυσικούς νόμους, παρά να γίνει βασιλιάς των Περσών!

Αναξαγόρας: ο Γαλιλαίος της αρχαιότητας!

Καταγόταν απ' τη Μικρά Ασία.
Στα σαράντα του ήρθε στην Αθήνα και αναδείχθηκε σε έναν απ' τους "ενοχλητικότερους" φιλοσόφους της εποχής του.
Υποστήριζε πως ο Ήλιος δεν ήταν Θεός αλλά μια πύρινη μάζα, ακόμα μεγαλύτερη κι από την Πελοπόννησο!
Πίστευε πως όλα τα ουράνια σώματα είναι όμοια με τη Γη και φτιαγμένα από το ίδιο υλικό. Γι' αυτό θεωρούσε πιθανό να υπάρχουν άνθρωποι και στους άλλους πλανήτες.
Κατά τη γνώμη του, το φεγγάρι δεν έλαμπε από μόνο του αλλά έπαιρνε το φως του από τη Γη.
Προσπάθησε, επίσης, να εξηγήσει λογικά τις εκλείψεις του ήλιου.
Οι Αθηναίοι τον κατηγόρησαν για ασέβεια προς τους Θεούς και τον υποχρέωσαν να φύγει από την πόλη τους...

Make love not war!

Ο Εμπεδοκλής πίστευε πως στη φύση δρουν διαρκώς δύο διαφορετικές δυνάμεις:
α) Η "Φιλότητα", δηλ. η αγάπη, που ενώνει τα στοιχεία και δημιουργεί νέες συνθέσεις.
β) Το "Νείκος", δηλ. η διαμάχη και η φιλονικία, που διασπά τα στοιχεία και τις συνθέσεις που οικοδόμησε η "φιλότητα"...

Αντέγραψε τον Ηράκλειτο ο ευαγγελιστής Ιωάννης;

Ο Ηράκλειτος αποφεύγει να χρησιμοποιεί τη λέξη "Θεός".
Προτιμάει την αντίστοιχη "Λόγος", που σημαίνει "λογική".
Την ίδια λέξη χρησιμοποιεί και ο ευαγγελιστής Ιωάννης για το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Και ξεκινάει το Ευαγγέλιο του με το περίφημο "εν αρχή ην ο Λόγος"...
Ο Ηράκλειτος δεν συμπαθούσε τους ανθρώπους και τη μίζερη λογική τους. Γι' αυτό και ζούσε μοναχικά. Κάποιοι τον αποκαλούσαν και "μισάνθρωπο"!
Μέσα σε όλες τις μεταβολές, τις αλλαγές και τις αντιθέσεις της φύσης, έβλεπε την ενότητα, την ολοκλήρωση, ένα είδος "παγκόσμιας λογικής" που κατευθύνει τα πάντα.
Ο "Νους του Σύμπαντος" εξουσιάζει τα πάντα και όλοι οι άνθρωποι πρέπει να σέβονται την κυριαρχία του"...

Αληθεύει;

Οι Έλληνες είναι Τούρκοι
που νομίζουν πως είναι Ιταλοί!